Masz w głowie scenariusze, których nigdy, ale to nigdy nie chciałbyś czy chciałabyś przeżyć naprawdę. I właśnie to budzi niepokój: skoro o tym fantazjujesz, czy to nie znaczy, że gdzieś głęboko tego pragniesz?
Fantazja pojawia się sama, czasem w najmniej oczekiwanym momencie, dotyczy sytuacji, osób czy scenariuszy, których racjonalnie nigdy byś nie wybrał czy nie wybrała w realnym życiu. Zaczynasz się zastanawiać, co to o Tobie mówi, czy powinieneś czy powinnaś się tym martwić, czy to w ogóle jest normalne.
Największe badanie naukowe poświęcone temu tematowi daje na to pytanie bardzo konkretną, uspokajającą odpowiedź.
W skrócie: fantazje seksualne, w tym te uznawane potocznie za nietypowe czy tabu, są statystycznie normą, a nie wyjątkiem. Kanadyjskie badanie z udziałem ponad tysiąca dorosłych, przeprowadzone przez zespół Christiana Joyala, wykazało, że większość treści wcześniej klasyfikowanych jako nietypowe jest w rzeczywistości powszechna w populacji. Kluczowe jest rozróżnienie między fantazją a rzeczywistym pragnieniem: to dwa oddzielne systemy psychiczne, a posiadanie danej fantazji nie oznacza chęci jej realizacji w prawdziwym życiu.
Dlaczego fantazja i realne pragnienie to nie to samo
Fantazja seksualna działa w dużej mierze jak bezpieczna przestrzeń mentalna, w której umysł może eksplorować scenariusze niemożliwe, niebezpieczne albo społecznie nieakceptowane w realnym świecie, właśnie dlatego, że pozostają wyłącznie w wyobraźni. Badacze zwracają uwagę, że fantazjowanie o czymś pełni często zupełnie inną funkcję psychologiczną niż rzeczywiste pragnienie tego doświadczenia: może to być poszukiwanie nowości, bezpieczne przetwarzanie tematów władzy i kontroli, ucieczka od codzienności czy czysta ciekawość.
To dlatego tak wiele osób ma fantazje o scenariuszach, których w rzeczywistości uznałyby za nieprzyjemne, niebezpieczne albo po prostu niechciane. Sama obecność fantazji w umyśle nie jest deklaracją chęci jej spełnienia, tak jak fascynacja fabułą filmu grozy nie oznacza chęci przeżycia jej naprawdę.
Najczęstsze kategorie fantazji według badań
1. Scenariusze z udziałem więcej niż jednej osoby, jedna z najczęściej zgłaszanych kategorii fantazji w badaniach populacyjnych.
2. Fantazje związane z władzą i kontrolą, w tym submisją i dominacją, niezależnie od tego, czy dana osoba w realnym życiu identyfikuje się z takimi rolami.
3. Scenariusze nowości i przygody, na przykład nietypowe miejsca czy okoliczności, kontrastujące z rutyną codziennego życia.
4. Fantazje o silnej bliskości emocjonalnej i romantycznych, niemal filmowych scenariuszach.
5. Fantazje o tematach uznawanych społecznie za tabu, które badania pokazują jako znacznie bardziej powszechne, niż sugerowałoby społeczne milczenie wokół nich.
Fakty i mity
Mit: skoro o czymś fantazjuję, to znaczy, że tego naprawdę chcę. Fakt: badania jasno pokazują, że fantazja i rzeczywiste pragnienie realizacji to odrębne zjawiska psychiczne, niekoniecznie ze sobą powiązane.
Mit: posiadanie nietypowych fantazji oznacza, że coś jest ze mną nie tak. Fakt: duże badania populacyjne pokazują, że treści uznawane za nietypowe są statystycznie bardzo powszechne, a nie wyjątkowe.
Mit: muszę opowiedzieć partnerowi o każdej swojej fantazji. Fakt: dzielenie się fantazjami jest osobistym wyborem, nie obowiązkiem. Niektóre fantazje mogą zostać prywatne bez żadnej szkody dla związku.
Mit: fantazjowanie o kimś innym niż partner oznacza niezadowolenie z relacji. Fakt: badania nie potwierdzają prostego związku między fantazjowaniem o innych osobach a niezadowoleniem z aktualnego związku. To często osobny, niezależny proces psychiczny.
Co możesz zrobić z tą wiedzą
Nie oceniaj się za treść własnych fantazji. To, co dzieje się w wyobraźni, podlega innym zasadom niż to, czego świadomie chcesz w realnym życiu.
Zastanów się, czy dana fantazja to coś, co chciałbyś czy chciałabyś kiedykolwiek zrealizować, czy raczej coś, co ma wartość wyłącznie jako treść mentalna. Oba warianty są w pełni w porządku.
Jeśli chcesz podzielić się fantazją z partnerem, zacznij od bezpiecznej, mniej intensywnej treści i obserwuj, jak przebiega ta rozmowa, zanim przejdziesz do bardziej osobistych wątków.
Pamiętaj, że masz prawo zachować niektóre fantazje wyłącznie dla siebie, bez poczucia, że to nieuczciwość wobec partnera.
Kiedy warto skonsultować się ze specjalistą
Fantazje dotyczące osób niewyrażających zgody w realnym świecie czy osób niepełnoletnich nie mieszczą się w zakresie normalnych, nieszkodliwych fantazji opisywanych w tym artykule i wymagają natychmiastowej konsultacji ze specjalistą zdrowia psychicznego.
Jeśli treść Twoich fantazji budzi u Ciebie silny, uporczywy niepokój albo wpływa negatywnie na codzienne funkcjonowanie, warto porozmawiać z psychologiem czy seksuologiem, żeby to zrozumieć.
Jeśli fantazje zaczynają zastępować realną bliskość albo stają się źródłem kompulsywnego zachowania, konsultacja specjalistyczna pomoże ocenić sytuację.
Ten artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji psychologicznej ani seksuologicznej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy to normalne mieć fantazje, których nigdy nie chcę spełnić? Tak, to bardzo powszechne. Fantazja i rzeczywiste pragnienie to odrębne zjawiska psychiczne.
Czy muszę opowiedzieć partnerowi o wszystkich swoich fantazjach? Nie, dzielenie się fantazjami jest osobistym wyborem, a nie obowiązkiem.
Czy nietypowe fantazje oznaczają problem psychologiczny? W większości przypadków nie. Badania pokazują, że wiele treści uznawanych za nietypowe jest statystycznie powszechnych.
Czy fantazjowanie o innych osobach oznacza niezadowolenie z partnera? Niekoniecznie, badania nie potwierdzają prostego związku między tymi zjawiskami.
Kiedy fantazje wymagają konsultacji ze specjalistą? Gdy dotyczą braku zgody czy osób niepełnoletnich, gdy budzą silny niepokój, albo gdy zaczynają zastępować realną bliskość.
Zobacz też w Aptece Intymnej
Czy oglądanie pornografii w związku jest zdradą
Ile pornografii to za dużo
Fantazjuję o kimś innym w trakcie seksu z partnerem. Czy to zdrada
Wstydzę się swoich potrzeb seksualnych. Skąd bierze się ten wstyd
Źródła
Ten artykuł ma charakter edukacyjny i został oparty na materiałach naukowych oraz medycznych wskazanych poniżej. Nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani indywidualnej diagnozy.
The Journal of Sexual Medicine, Joyal, Cossette, Lapierre, What Exactly Is an Unusual Sexual Fantasy?, https://academic.oup.com/jsm/article-abstract/12/2/328/6961307
Psychology Today, The Truth About Unusual Sexual Fantasies, https://www.psychologytoday.com/us/blog/all-about-sex/201510/the-truth-about-unusual-sexual-fantasies
Justin Lehmiller, Tell Me What You Want, badania nad fantazjami seksualnymi Amerykanów, https://www.lehmiller.com/
